Ngày soạn: 16/10/2010
Dạy ngày: 18/10/2010
Dạy lớp: 8B

 Tiết 37 - Tiếng Việt:
NÓI QUÁ

1.Mục tiêu. Giúp hs
a) Về kiến thức:
- Học sinh hiểu được thế nào là nói quá và tác dụng của biện pháp tư từ này trong văn chương cũng như trong c /s thường ngày.
b) Về kĩ năng:
- Rèn luyện kỹ năng sd biện pháp tu từ nói quá trong viết văn và trong giao tiếp.
c) Về thái độ:
- Giáo dục học sinh biết cách sử dụng từ trong khi nói và viết.
2. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.
a) GV: sgk, tài liệu tham khảo, soạn giáo án, bảng phụ.
b) HS: Học bài cũ, đọc và chuẩn bị bài mới soạn bài.
3. Tiến trình bài dạy:
* Ổn định tổ chức : Sĩ số 8B:........../17
a) Kiểm tra bài cũ : ( 5’) Kiểm tra miệng
* Câu hỏi :
? Thế nào là từ ngữ địa phương?
? Em hãy tìm từ ngữ địa phương chỉ quan hệ ruột thịt, thân thích ở hai ví dụ sau, và cho biết từ ngữ đó được dùng ở địa phương nào?
a) Ai về thăm mẹ quê ta
Chiều nay có đứa con xa nhớ thầm
Bầm ơi có rét không bầm
Heo heo gió núi lâm thâm mưa phùn
(Bầm ơi - Tố Hữu)
b) Lên non mới biết non cao
Nuôi con mới biết công lao mẹ thầy
(Ca dao)
* Đáp án - Biểu điểm:
(2 điểm) Từ ngữ địa phương là những từ được dùng ở một số địa phương nhất định.
(3 điểm) a) Bầm b) Thầy
(5 điểm) Thầy: được dùng ở địa phương Bắc Ninh, Thái Bình, ...
Bầm: được dùng ở địa phương Nam Bộ
b) Bài mới:
Trong lời ăn tiếng nói hàng ngày của người Việt Nam, cũng như trong một số tác phẩm văn thơ, chúng ta thường bắt gặp những cách nói như: Chó ăn đá gà ăn sỏi, Vắt chân lên cổ, Ruột để ngoài ra, ... Vậy cách nói đó là gì? có tác dụng ra sao? Đó chính là nội dung bài học chúng ta tìm hiểu hôm nay.

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ
NỘI DUNG




GV








?Kh

HS





?Kh

HS



GV






GV
?Tb

HS





GV





?Tb


HS

GV












?Tb

HS


GV







?Kh

HS
?Kh,G

HS


GV




?Kh










?G’

HS




?Kh


HS









GV






?Tb
HS

HS




?Bt1

HS
GV









?BT2




HS









?BT3











?BT4

GV





?BT5



- Treo bảng phụ (có ví dụ - SGK) - Gọi HS đọc VD:
a) Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng
Ngày tháng mười chưa cười đã tối.
(Tục ngữ)
b) Cày đồng đang buổi ban trưa,
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày
Ai ơi bưng bát cơm đầy
Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần.
(Ca dao)
Nói “Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, ngày tháng 10 chưa cười đã tối” và “Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày” có quá sự thật không?
- Cách nói như vật là nói quá sự thật (nhưng không phải là nói sai) -> đã phóng đại. Thực tế đêm tháng 5 thời gian dù ngắn thật nhưng không thể đến độ chưa kịp nằm trời đã sáng được.
- Cũng như vậy công việc cày đồng vào buổi trưa dù vất vả mồ hôi không thể nhỏ thành giọt liên tiếp“như mưa” trên ruộng cày được và khi mồ hôi rơi cũng không thể tạo ra âm thanh thánh thót như vậy được.
Thực