Ngày soạn : 8/3/05
Tuần 27 Bài 26
Tiết 105,106


I, Mục tiêu cần đạt
Giúp hs
Hiểu được giá trị hiện thực , nhân đạo và những thành công nghệ thuật của truyện ngắn sống chết mặc bay
Biết đọc , kể tóm tắt truyện , phân tích nhân vật qua các cảnh đối lập – tương phản và tăng cấp
II, Chuẩn bị
Dự kiến khả năng tích hợp : Phần TLV ở vb Cách làm bài văn giải thích , Luyện tập nghị luận giải thích và bài viết tập làm văn số 6
Hs : học bài , soạn bài
III, Tiến trình lên lớp
1, ỔN định tổ chức
2, kiểm tra bài cũ Trình bày những luận điểm chính của Hoài Thanh khi ông luận bàn về ý nghĩa văn chương . Theo em , những ý nghĩa ấy đã bao quát đầy đủ , toàn diện tất cảù ý nghĩa của văn chương hay chưa ? Vì sao
Em hiểu ntn về luận điểm “ văn chương sẽ hình dung ra sự sống muôn hình vạn trạng . Chẳng những thế văn chương còn sáng tạo ra sự sống . Cho mỗi ý một vd
3, Bài mới : Câu tục ngữ “Sống chết mặc bay” thể hiện thói vô trách nhiệm một cách trắng trợn của viên quan phụ mẫu chi dân trong một lần hộ đê vô tiền khoáng hậu ! câu chuyện đặc sắc đã được ngòi bút hiện thực và nhân đạo của Phạm Duy Tốn kể lại một màn kịch bi hài hấp dẫn qua vb “ sống chết mặc bay”
Gọi hs đọc chú thích dấu sao
(?) Em hãy nêu vài nét về tác giả , tác phẩm ? ( sgk)
GV đọc gọi hs đọc tiếp ( chú ý giọng kể , tả của tác giả , giọng quan phụ mẫu luôn hách dịch , hóng hách , giọng sợ sệt của thầy đề , dân phu …)
Giải thích từ khó
(?) Quan sát vb hảy cho biết chuyện kể về sự kiện gì . nhân vật chính trong truyện này là ai?
- Cảnh vỡ đê , nhân vật chính là quan phụ mẫu
(?) VB chia làm mấy phần ? nêu nội dung từng phần?
- Từ đầu cho đến không khéo thì vở mất – Cảnh sắp vỡû đê
- Tiếp theo đến điếu , mày – Cảnh trên đê và trong đình trước khi vở đê
- còn lại - Cảnh vở đê
(?) Phần nội dung nào là là chính ? Vì sao em xác định ntn? ( Phần 2 )
Gọi hs đọc phần đầu
(?) Cảnh vỡ đê đựơc gợi tả bằng các chi tiết nào ?
- Thời gian : gần một giờ đêm
- Không gian : trời mưa tầm tã , khúc sông làng X , phủ X , hai ba đoạn đã thẩm lậu
(?) Các chi tiết đó gợi một cảnh tượng ntn? ( Đêm tối mưa không ngớt , nước sông dâng nhanh có nguy cơ vở đê )
(?) Tên sông thì được ní cụ thể còn t6n làng tên phụ lại được dùng bằng kí hiệu , địèu đó thể hiện dụng ý gì của tác giả?( Câu chuyện này không chỉ xảy ra một nơi ma)ø
Gọi hs đọc từ dân phu đến hỏng mất
(?) Cảnh được tả bằng những chi tiết hình ảnh và âm thanh điển hình nào ?
- Hình ảnh : kẻ thì thuổng ….như chuột lột
- Aâm thanh : trống đánh liên thanh , ốc thổi vô hồi , tiếng người xao xác gọi nhau
(?) Ngôn ngữ miêu tả có gì đặc sắc ?
- Nhiều tư láy ( bì bõm , lướt thướt , xao xác , tầm tã , cuồn cuộn ). Từ cảm thán
(?) Một cảnh tượng ntn được gợi lên từ cách miêu tả này ? (hối hả , chen chúc , nhếch nhác , thảm hại )
(?) Theo dõi đoạn văn tả trong đình , hãy cho biết những chuyện gì đã sảy ra ở đây ?( Chuyện quan phụ mẫu được hầu hạ , chơi tổ tôm , nghe tin vỡ đê)
(?) Trong đoạn văn kể quan phụ mẫu được hầu hạ tác giả đã dùng những chi tiết nào về chân dung , đồ vật để dựng chân dung quan phụ mẫu ?
(?) Các chi tiết đó tạo ra hình ảnh quan phụ mẫu ntn?
béo tốt , nhàn nhã , thích hưởng lạc
(?) Hình ảnh quan phụ mẫu nhàn nhã huởng lác trái ngược với hình ảnh nào ngoài đê?
- Mưa gió ầm ầm dân phu rối rít … gội gió tắm mưa , như đàn sâu lũ kiến ở trên đê
(?) Em có nhận xét gì về nghệ thuật trong đoạn văn này ? dùng nghệ thuật đó có tác dụng gì ?
- Tương phản , làm nỗi rõ tình cách hưởng lạc của quan
(?) Theo dõi đoạn văn kể về quan phụ mẫu đánh tổ tôm và cho biết hình ảnh quan phụ mẫu nổi lên qua những chi tiết hình ảnh nào về cử chỉ và lời nói ?
- Cửû chỉ : ngồi khểnh râu , rung đùi , mắt đang mãi trông đĩa nọc …
- Lời nói : tiếng thầy đề hỏi “ Bẫm bốc” tiếng quan lớn truyền : “