Tài nguyên dạy học

Sắp xếp dữ liệu

Cảm ơn mời bạn vào nhà!

2 khách và 0 thành viên

Xem hàng ngày

  • truy cập   (chi tiết)
    trong hôm nay
  • lượt xem
    trong hôm nay
  • thành viên
  • Hãy chát với tôi

    • (Nguyễn Thị Thu Hà)

    Ảnh ngẫu nhiên

    Videoplayback_.flv TIEN_NGUOI_DI.swf 1422013.jpg Ngay_tet_que_em_ht.swf Bv4__Copy.swf Baner_Tet_1.swf CHUC_MUNG_NAM_MOI_20136.swf Xuan1.swf HAPPY_NEW_YEAR_ht.swf HappyNewYear_2013.swf GS_2012.jpg New_Folder_22.swf
    Gốc > Mỗi tuần một cuốn sách > Văn học Việt Nam >

    THƠ VĂN CHỌN LỌC - NGUYỄN THỊ THIẾU ANH

     

    Tên sách: THƠ VĂN CHỌN LỌC - NGUYỄN THỊ THIẾU ANH
    Phát hành: NXB Phụ nữ
    *****

    Cô tiểu thư "xôn xao cả kinh thành"

    Bây giờ thì những cô gái Huế phóng xe Spacy, @ ầm ầm qua cầu Tràng Tiền chẳng ai để ý. Thế nhưng 70 năm trước, chuyện một cô gái đội nón bài thơ, mặc áo dài trắng đạp xe từ Gia Hội về Đông Ba thì đã làm xôn xao cả kinh thành… Cô gái ấy là ai?

         

    Nguyễn Thị Thiếu Anh - "Tiểu thư" đi xe đạp đầu tiên ở Huế  


    Xin thưa đó là cô học sinh - con gái cụ Hoàng Giáp Nguyễn Khắc Niệm đương chức Phủ doãn tỉnh Thừa Thiên- kinh đô Huế: Nguyễn Thị Thiếu Anh.

    Vào năm 1937, chính cô học trò này đã nổi tiếng khi đoạt giải nhất văn toàn quốc với số điểm 20/20, được nhà vua đích thân trao giải thưởng gồm một xấp vải đẹp, một chiếc đàn banjolin và một cuốn Larousse Ménager (Từ điển gia chánh).

    Vì sao phải tập xe đạp? Giỏi văn, Cô học trò tuổi mới 15 lúc ấy đã tự nguyện tham gia vào "học sinh văn đoàn" vừa chịu trách nhiệm biên tập vừa lo công việc quản trị tờ báo phải chạy "phát hành" và giao dịch nên phải tập đi xe mới đủ thời gian.

    Và người cổ vũ động viên cô gái tập đi xe ấy chính là người anh ruột - Nguyễn Khắc Viện, một nhà văn, nhà báo, nhà văn hoá, một bác sĩ nổi tiếng không chỉ ở ta mà cả ở Pháp.

    Cô gái giỏi văn ấy, không chỉ học giỏi điểm cao mà ngay từ tuổi trăng tròn đã có bài thơ Chiếc nón Huế làm cho các bậc thi sĩ đàn anh như Xuân Diệu, Tế Hanh, Thanh Tịnh phải để mắt đến… Và 10 năm sau, GS. Nguyễn Lân đã chọn để đưa vào sách Giáo khoa văn tuyển lớp 6.

    Bìa cuốn Thơ văn chọn lọc
    Nguyễn Thị Thiếu Anh - NXB Phụ Nữ

    "...Sung sướng cầm chiếc nón/ Đội nghiêng nghiêng lên đầu/ Thướt tha hơi làm dáng/ Thèn thẹn... em bước mau.../ Me cười: Ồ con me/ Dí dỏm học làm sang/ Chỉ thiếu chiếc kiềng vàng/ Con thành "cô gái Huế"...

    Học giỏi, tiểu thư nhà đại quan NTTA "nổi tiếng", nhưng cô càng nổi tiếng hơn khi bị thất học. Lúc đó, NTTA đang là nữ sinh Đồng Khánh (Huế) - lớp 2e année, tương đương lớp 7 bây giờ.

    Vì nghi ngờ học sinh quay cóp, bà "đầm" dạy tiếng Pháp đã giận dữ đập bàn quát: "Người An Nam các cô đều là quân ăn cắp!" (Toutes les Annamites sont des voleuses!")

    Lòng tự trọng dân tộc bốc lên ngùn ngụt, NTTA đứng vụt dậy, đanh thép đáp trả: "...Tất cả những người Pháp sang xâm chiếm Việt Nam mới là quân ăn cướp!"

    Mặc cho bà Hiệu trưởng khuyên NTTA xin lỗi thì nhà trường sẽ cho qua, nhưng NTTA nhất quyết không cúi đầu thà "bị đuổi học và bị cấm thi 3 năm vì có tư tưởng phản nghịch."

    NTTA thất học từ đó. Chuyện cô tiểu thư con quan Phủ doãn Thừa Thiên bị đuổi học càng làm cô thêm nổi tiếng, đến mức ông TK (sau này là cán bộ Việt Minh Nghệ An) đã làm thơ vịnh Người đẹp như sau:

    "Lừng lẫy đức tài giữa đế kinh/ Xứng nền thi lễ nếp trâm anh/ Giữa rừng văn học vang ngòi bút/ Trong chốn phồn hoa vẹn chữ tình/ Ăn ở nêu gương người tín nghĩa/ Vào ra tỏ rõ nét đan thanh/ Khen ai khảng khái bênh nòi giống/ Muôn thuở Hương Binh vẫn rạng danh".

    Nguyễn Thị Thiếu Anh - cái tên gắn với nhiều giai thoại

    Thời học trò của NTTA có thể nói ngắn ngủi, nhưng đọc lại đôi nét phác thảo qua các tác phẩm được xuất bản gần đây thì nhiều chuyện rất cuốn hút. Chuyện bà đi học chữ Nho, chuyện "đối thoại" với Nam Phương hoàng hậu, chuyện những người bạn trai thời đi học… tất cả đều rất đời thường nhưng nó gợi lên nhiều tư liệu quý về một thời đáng nhớ!

    Ở cái tuổi 80 viết lại những chuyện tình có có, không không của tuổi ô mai, mực tím thời "Tự lực văn đoàn" đang làm say đắm bao người! Phải chăng, lúc này không còn sự xô bồ tính toán nào khác mới có thể ghi nhớ được những tình tiết lãng mạn tươi nguyên đẹp đẽ đến vậy!

    Bài thơ Chiếc nón Huế - sáng tác năm 1937 in ở bìa 4
    cuốn Thơ văn chọn lọc - Nguyễn Thị Thiếu Anh


    Người đọc sẽ đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác: Một cô gái suốt đêm mê đọc tiểu thuyết, sáng dậy không kịp chuẩn bị đi đón Nam Phương hoàng hậu. Một cô gái thuộc thơ tình Pháp bằng tiếng Pháp… Ấy vậy nhưng cô chấp nhận lời cầu hôn về làm dâu một gia đình, mà cuộc đính ước được sắp đặt từ trước khi cô sinh ra 13 năm!

    Bởi khi người cha đỗ Hoàng giáp vinh quy bái tổ, cụ Hoàng giáp khoá trước là thầy học của ông không có con gái để gả cho nguời học trò yêu quý của mình, liền hẹn về sau nếu ông tân khoa có con gái kha khá thì gả cho cháu nội của thầy. Bởi giữ Lễ ấy, mà hơn 30 năm sau, Nguyễn Thị Thiếu Anh đã hoàn toàn tự nguyện lấy người "đính ước".

    Nhưng mối tình "sắp đặt" ấy lại rất đẹp, đẹp ngay cả khi cô tiểu thư từ kinh đô về quê chồng nuôi mẹ và trở thành một thôn nữ, một nông dân cày cuốc nuôi ba con nhỏ để chồng yên tâm ra chiến trường.

    Trong chúng ta, nhiều người thuộc bài thơ Thăm lúa của Trần Hữu Thung, nhưng nhà thơ nổi tiếng một thời này cũng chỉ là người đứng trên bờ ruộng để làm thơ, còn Thiếu Anh làm thơ mùa gặt, chính là những xúc cảm chân thật khi chính mình đang "Chân ngập dưới bùn sâu, Mồ hôi đầy nước mắt”.

    Cô tiểu thư khuê các ngày xưa lại là một người nông dân thực sự làm ruộng đổ mồ hôi sôi nước mắt: "Ngày nay em đi gặt/ Chân ngập dưới bùn sâu/ Mồ hôi đầy trước mặt/ ướt đầm vụ áo sau/ Em cầm hái đưa mau/ Lá cành kêu soàn soạt? Lúa vàng reo lao xao..."  nặng nhọc hơn cả người thôn nữ bình thường khi cô phải đảm nhiệm cả công việc của người đàn ông: Trao liềm hái cho con/ Em thu xếp gánh gồng/ Về mau trục lúa sớm/ Kẻo đêm qua trời giông…

    Bà Nguyễn Thị Thiếu Anh năm 1942

    Cũng là bài thơ Mùa gặt, nhưng bài thơ khi tác giả đứng dưới ruộng khác hẳn những gì tác giả viết khi còn là môt cô tiểu thư đứng trên bờ viết về mùa gặt: "ngồi dưới bóng cây cao/ nhìn sóng lúa lao xao/…Dưới ruộng sâu, Anh chị nông dân làm những gì/, nghĩ những gì, em nào có biết…"

    Đã có nhiều sáng tác thơ văn nói lên tình cảm tiền tuyến hậu phương… Thơ văn Nguyễn Thị Thiếu Anh về chủ đề này hoàn toàn chỉ là những cảm xúc riêng tư, viết cho mình chứ không phải viết để đăng báo, viết là để trăn trở, chiêm nghiệm, cảm xúc phải chăng cũng vì thế mà người đọc đồng cảm rất nhanh và cũng rất tự nhiên.

    Đêm nay tối giao thừa/ Vườn cau lất phất mưa/ Trong gian phòng vắng vẻ/ mình em trước án thờ/ Con thơ quên đón Tết/ Mẹ già già hơn xưa/ Ai châm hương nến tết/ Ai khêu ngọn đèn mờ/ Giờ đây trên chiến khu/ Nơi rừng thẳm hoang vu/ Anh còn thức không nhỉ/ Anh có đợi giao thừa?

    Thơ văn Nguyễn Thị Thiếu Anh chỉ tập trung quanh mối quan hệ trong gia đình, bạn bè thân thuộc, thậm chí bà viết về những cô gái ôsin, em bé đánh giày mà bà gặp… nhưng nhân vật nào cũng để lại trong lòng bạn đọc những suy nghĩ khó phai.

    Dân gian có câu: Mấy đời bánh đúc có xương, mấy đời dì ghẻ mà thương con chồng, nhưng bà đã khiến người đọc thực sự ngạc nhiên và xúc động với những câu thơ chan chứa lòng biết ơn: Mồ côi mẹ từ khi lên một/ Nhưng không hề chịu cảnh cô đơn/ Tôi là kẻ trời ban riêng diễm phúc/ Thấy trong đời bánh đúc có nhiều xương...

    Nhận xét về bài thơ Mẹ kế tôi, nhà văn Thanh Hương (Nguyên Tổng Biên tập báo Phụ nữ Việt Nam) viết: đây là một bài thơ hay bởi đó là những câu thơ thốt lên từ trái tim chân thật và làm xúc động lòng người đọ . Càng đọc càng yêu mến cảm phục tấm lòng và đức độ của người mẹ kế.

    Cám ơn tác giả đã đem đến cho người đọc những cảm xúc thật đẹp và lành mạnh - những cảm xúc làm cho người ta thấy thương yêu cuộc sống và muốn sống sao cho ngày càng xứng đáng hơn cao đẹp hơn.

    Viết như "chơi" mà ngấm, mà thấm...

    Thất học từ năm 17 và phải đợi đến ngày chống Pháp thắng lợi, khi vào tuổi 40 mới lại được cắp sách đến trường học nghề thuốc và ra làm nghề thuốc cho đến khi về hưu. Nhưng lòng yêu mến văn chương, sự tìm tòi chắt lọc, ghi nhận của bà đối với cuộc sống hàng ngày thì không lúc nào ngưng nghỉ.

    Bởi vậy, sau khi về hưu từ 1989 bà đã cho xuất bản liên tục các tác phẩm: Gửi Huế, Tình yêu thuở ấy, Hoài niệm, Tình đời tình thơ, mãi mãi bên nhau, Góp nhặt cuối đời, Ơn sâu nghĩa nặng tình thâm...

    Một bà lão 80 ngồi bán chè, thuốc lá điếu dưới tán cây sung trước nhà; vừa bán hàng vừa làm thơ, vừa bán thơ. Đó cũng chuyện xưa nay hiếm! Chắt chiu từng đồng lẻ tiền lãi hàng ngày để xuất bản sách, mang thơ đến với đời...

    Một tiểu thư con quan lớn chịu thất học về quê làm ruộng nuôi con cho chồng xa nhà đi đánh đánh giặc, đến cuối đời tuổi đã rất cao tưởng được an nhàn thì lại tự mình chăm sóc chồng nằm liệt suốt mấy năm liền... Vậy mà mạch văn bà vẫn rất sáng, cái nhìn cuộc đời của bà vẫn rất nhân hậu.

    Cụ Thiếu Anh tuổi 80 tại Hà Nội

    Ngay trong lời di chúc của bà vẫ cho người đọc thấy cái hóm hỉnh và cả tấm lòng bao dung rộng mở: Nam Tào đã gọi họ tên tôi/ Săp phải ra đi vĩnh viễn rồi/ Chỉ mong đất nươc mau cường thịnh/ Dân nghèo sớm được sống yên vui/ Thôi chào vĩnh biệt TA đi nhé! Xin gửi tình thương đến mọi người. (TA viết hoa cả hai chữ là cách chơi chữ ghép T và A - Thiếu Anh.)

    Ai đã từng đọc thơ, văn Nguyễn Thị Thiếu Anh chắc sẽ rất đồng tình với lời bày tỏ của nhà thơ, nhà văn Đông Trình - một tác giả được nhiều người biết đến từ trước ngày miền Nam giải phóng:

    "Trong thời gian dưỡng bệnh, tôi có đọc được cuốn Tình yêu thuở ấy của chị. Chị viết rất lôi cuốn. Đã đọc là không thể ngừng lại. Chỉ cần một cuốn ấy thôi, tôi có thể hình dung ra một con người, một nhân cách, một thời đại, đúng như anh Hoàng Phủ Ngọc Tường giới thiệu.

    Vốn liếng là cuộc sống thực, chị đưa vào văn, văn chị thâm thuý giàu chất hiện thực mà dí dỏm và "đáo để". Tôi có cảm giác chị viết như chơi, như trò chuyện với người thân. Thế mà ngấm, mà thấm. Lối viết ấy trong văn học ta hiện nay không nhiều, đối với phái nữ thì lại càng hiếm…"

    Là người bất ngờ được đọc cuốn sách Thơ văn chọn lọc - Nguyễn Thị Thiếu Anh, tôi cũng đã không thể ngừng lại .


    Nhắn tin cho tác giả
    Nguyễn Thị Thu Hà @ 06:37 06/04/2009
    Số lượt xem: 1860
    Số lượt thích: 0 người
    Avatar
    Một tiểu thư con quan lớn chịu thất học về quê làm ruộng nuôi con cho chồng xa nhà đi đánh đánh giặc, đến cuối đời, tuổi đã rất cao tưởng được an nhàn thì lại tự mình chăm sóc chồng nằm liệt suốt mấy năm liền... Vậy mà đọc cuốn Thơ văn chọn lọc - Nguyễn Thị Thiếu Anh, mới thấy mạch văn bà vẫn rất sáng, cái nhìn cuộc đời của bà vẫn rất nhân hậu.
     
    Avatar

     Thiếu anh luôn có anh bên cạnh

    Nguyễn Thị Thiếu Anh, tuy ít học nhất nhà, suốt đời chỉ làm những công việc bình thường của một phụ nữ quanh quẩn chăm sóc chồng con trong căn nhà nhỏ hẹp và nhiều lắm là đến kho dược bệnh viện phát thuốc cho bệnh nhân, nhưng cũng "nổi tiếng" - nói theo ngôn ngữ hiện đại là "sao", lại không chỉ trong một lĩnh vực...

    Trong gia đình cụ Hoàng Giáp Nguyễn Khắc Niêm, người có địa vị xã hội cao, xông xáo hoạt đông trên nhiều lĩnh vực như B.S.Nguyễn Khắc Viện, chắc nhiều người đã biết.r iêng cô em Nguyễn Thị Thiếu Anh (NTTA), tuy ít học nhất nhà, suốt đời chỉ làm những công việc bình thường của một phụ nữ quanh quẩn chăm sóc chồng con trong căn nhà nhỏ hẹp và nhiều lắm là đến kho dược bệnh viện phát thuốc cho bệnh nhân, nhưng có lẽ cũng "nổi tiếng" - nói theo ngôn ngữ hiện đại là "sao", lại không chỉ trong một lĩnh vực.

    Ngay sự kiện khiến cho cô tiểu thư con nhà khoa bảng thành người "ít học" đã là một "sao". Lúc đó, NTTA đang là nữ sinh Đồng Khánh (Huế) - lớp 2e année, tương đương lớp 7 bây giờ.

    Vì nghi ngờ học sinh quay cóp, bà "đầm" dạy tiếng Pháp đã giận dữ đập bàn quát: "Việt Nam các cô đều là quân ăn cắp!" (Toutes les Annamites sont des voleuses!").

    Lòng tự trọng dân tộc bốc lên ngùn ngụt, NTTA đứng vụt dậy, đanh thép đáp trả: "...Tất cả những người Pháp sang xâm chiếm Việt Nam đều là quân ăn cướp!".

    Mặc cho bà Hiệu trưởng khuyên NTTA xin lỗi, mặc cho thân phụ đang ngồi ghế Phủ Doãn Thừa Thiên, NTTA nhất quyết không cúi đầu, thà bị đuổi học với cái "án" như là chung thân: "...bị đuổi học khỏi trường... bị cấm thi 3 năm vì có tư tưởng phản nghịch". NTTA thất học từ đó. Mãi đến sau 1954, ra Hà Nội, lúc đã gần 35 tuổi, chị mới được đi học lớp dược tá...

    Chuyện NTTA bị đuổi học càng nổi tiếng vì trước đó 2 năm (1937), chị đã có bài thơ "Chiếc nón Huế", lớp thi sĩ đàn anh như Huy Cận, Tế Hanh đều biết:

    "...Sung sướng cầm chiếc nón/ Đội nghiêng nghiêng lên đầu/ Thướt tha hơi làm dáng/ Thèn thẹn... em bước mau.../ Me cười: Ồ con me/ Dí dỏm học làm sang/ Chỉ thiếu chiếc kiềng vàng/ Con thành "cô gái Huế"..."

    Năm 1947, Giáo sư Nguyễn Lân đã chọn đưa bài này vào sách giáo khoa văn lớp 6. Cũng vào năm 1937, NTTA đoạt giải nhất văn toàn quốc (thời đó tính từ Phan Thiết đến Thanh Hóa) với số điểm 20/20, được nhà vua đích thân trao giải thưởng gồm một xấp vải đẹp, một chiếc đàn banjolin và một cuốn Larousse Ménager (Từ điển gia chánh).

    Buồn cười là ông vua Việt Nam ghi tặng cho học sinh Việt Nam được giải thưởng về môn Việt văn lại bằng tiếng Pháp: "Prix d'honneur de sa Majesté d' Empereur d' Annam" (Phần thưởng danh dự của đức Hoàng đế An Nam).

    Về tài văn thơ, NTTA làm sao sánh được với các anh chị trong làng văn ở Huế lúc đó. Từ bài thơ đầu tiên viết năm 10 tuổi (Tết 1931), tuy học theo anh chị khai bút cho vui, NTTA đã tự biết phận mình:

    "Năm mới đã sang, khai bút hè/ Giấy thì trắng trẻo, mực đầy be/ Viết năm ba chữ đòi thơ thẩn/ Nét xấu khuơ ra chỉ nhập nhòe"

    Bị anh chị chế nhạo là "thơ thẩn", NTTA "gác bút", mãi 6 năm sau mới viết "Chiếc nón Huế".

    Còn bài văn được giải nhất với đề thi: "Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng" - Trò hãy bình luận câu tục ngữ ấy và nêu dẫn chứng thì chỉ có giá trị tư liệu để tác giả - khi đã thành bà lão 85 tuổi, kể lại cho cháu Thu Trang - người được điểm văn 10/10 trong kỳ thi Đại học Huế năm 2005 - câu chuyện về nỗi "vinh nhục" của người dân nước thuộc địa.

    Nguyên do kỳ thi ấy, Nha Học chánh Trung kỳ mời cụ Hoàng Giáp Nguyễn Khắc Niêm, đương chức Phủ Doãn Thừa Thiên làm Chánh chủ khảo để chứng tỏ họ cũng "coi trọng" quan chức Nam triều và tiếng Việt.

    Trong khi có đứa bạn giễu cợt NTTA nhờ thân phụ làm Chánh chủ khảo mà được 20/20 điểm thì chính cụ Nguyễn Khắc Niêm lại đề nghị hạ bài của NTTA xuống 18 điểm vì có một đoạn dẫn chứng và phân tích không đúng mà NTTA "cóp" được từ một tờ báo xu nịnh chính quyền thời đó.

    Nhưng viên Giám đốc Nha Học chính (người Pháp) vẫn quyết định cho bài NTTA 20 điểm. Cụ Nguyễn Khắc Niêm đã giận dữ rút khỏi Hội đồng giám khảo và không tới dự lễ phát thưởng, khiến NTTA sau khi lên nhận vinh dự vua ban đã phải bật khóc.

    NTTA "nổi tiếng" đến mức ông TK (sau này là cán bộ Việt Minh Nghệ An) đã làm thơ vịnh "Người đẹp” như sau:

    "Lừng lẫy đức tài giữa đế kinh/ Xứng nền thi lễ nếp trâm anh/ Giữa rừng văn học vang ngòi bút/ Trong chốn phồn hoa vẹn chữ tình/ Ăn ở nêu gương người tín nghĩa/ Vào ra tỏ rõ nét đan thanh/ Khen ai khảng khái bênh nòi giống/ Muôn thuở Hương Binh vẫn rạng danh".

    NTTA "nổi tiếng" ở Huế thời đó còn vì những chuyện "nghịch đời". Ai đời con quan đứng đầu tỉnh mà ăn mặc tồi tàn nhất lớp, không quản ngại việc gì trong gia đình; lại là cô gái đầu tiên ở Huế (không kể các ả gái nhảy) dám đi xe đạp ngoài phố.

    NTTA quyết tập đi xe đạp để giúp các chị đi chợ và đi lại nhanh chóng khi tham gia làm tờ báo "Học sinh văn đoàn" cổ động tinh thần yêu nước, thương người nghèo khổ, khuyến khích dùng đồ nội hóa... Cũng nhờ anh Nguyễn Khắc Viện từ Hà Nội về nghỉ hè động viên, đùn đẩy cho cô em tập xe.

    NTTA còn cả gan nhận trách nhiệm của thân phụ giao, ra Hà Tĩnh thăm cậu em con cô là tù cộng sản... NTTA "nghịch đời" ngay từ cái tên.

    Cụ thân sinh đặt tên với ước mong đẹp (Thiếu là "trẻ"; Anh là "anh tài"), nhưng bạn bè khi thì gọi chệch thành "Thiếu Ăn", khi lại gửi những mẩu thư tình - thời @ này gọi là "tin nhắn": "Em thiếu anh, vậy em có cần anh không?...".

    Và tiểu thư NTTA đã tỏ ra "khiêm tốn" ngay từ việc xưng tên mình theo lối viết tắt: "TA không thừa thời gian để đọc những câu trẻ con nhảm nhí nữa đâu nhé!".

    Tuy vậy, có anh chàng "cao cường" hơn, đã dùng tiếng địa phương Nghệ Tĩnh (quê NTTA) viết hẳn 4 câu thơ dán trước cổng nhà NTTA: "Gửi người THIẾU ANH: Ngủng nghỉnh mần chi rứa chị mồ/ Gấy trần chơ đạ phải tiên mô/ "Thiếu Anh" mà lại còn mần bộ/ Nỏ chịu cùng anh đến hẹn hò. VÔ DANH".

    Con gái cụ Hoàng Giáp đâu chịu thua, lập tức họa lại: "Gửi kẻ VÔ DANH TIỂU TỐT: Thơ thẩn ra răng coi cấy mồ/ Thẩn thơ ra rứa có hay mô/ "Thiếu Anh"? Ta thiếu anh hùng ấy/ Chớ "tiểu tốt" vô danh TA nỏ hẹn hò. HỮU DANH: TA".
    Avatar

    Cũng không ngờ, NTTA chơi chữ, viết là "thiếu anh hùng", nhưng rồi chị đã thành vợ bộ đội, là nàng dâu của Sư đoàn 304 Anh hùng. Chàng là giáo sư - bác sĩ Đặng Văn Ấn, từng là Chủ nhiệm Quân y sư đoàn, Chủ tịch Hội Điện quang Việt Nam.

    Mối tình giữa hai người cũng khá đặc biệt. Họ đã hứa hôn với nhau khi NTTA ... "âm" 13 tuổi (tức là trước khi NTTA ra đời 13 năm!"). Nguyên do cụ Hoàng Giáp Đặng Văn Thụy, vốn có dạy thân phụ NTTA một thời gian, trong lúc vui câu chuyện mừng trò vừa đậu Hoàng Giáp, thầy bảo trò sau này có đứa con gái nào khá thì gả cho cháu nội cụ...

    Sau lời giao ước đó 13 năm (năm 1921) NTTA mới ra đời và năm NTTA 16 tuổi, chàng mới vào Huế "coi mắt" vợ. Lúc này, cụ thân sinh mới cho NTTA biết lời giao hẹn ngày trước, nhưng không bó buộc. Tuy vậy, chàng và nàng sau mấy ngày dạo chơi ở Huế, đã bén duyên, nàng đã làm thơ tặng chàng:

    ..."Thế là chiều ấy trong hồ sen/ Cảnh đẹp nhưng em chẳng dám nhìn/ Vì hễ trông lên là đã gặp/ Mắt anh với cả nụ cười duyên..."

    Bốn năm sau, lễ thành hôn mới được tổ chức. Rồi Cách mạng 1945, kháng chiến, chàng đi hết chiến trường "Bình - Trị - Thiên khói lửa" đến Chiến dịch Điện Biên Phủ, nàng về quê chồng ở Diễn Châu (Nghệ An) phụng dưỡng mẹ chồng, nuôi dạy 3 đứa con thơ nên người, trong hoàn cảnh hết sức khó khăn của thời kỳ kháng chiến.

    Cuộc sống khó khăn - cả khi gia đình đã chuyển ra Hà Nội, "cơm áo không đùa với khách thơ", NTTA tưởng đã quên hẳn mộng văn chương.

    Không ngờ đến lúc về hưu, mở quán nhỏ bán chè, thuốc dưới gốc cây sung nơi góc phố Trần Bình Trọng, được khách hàng là bạn bè Đồng Khánh năm xưa, cùng những văn nghệ sĩ quen biết cũ và mới - từ nhà thơ Tế Hanh, giáo sư Trần Văn Khê đến các nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Nguyễn Trọng Tạo... nhắc nhở, khích lệ, NTTA đã in được tập sách đầu tay - tập thơ "Gửi Huế", NXB Hà Nội, 1989 - khi đã là bà lão 68 tuổi! Năm 1995, NTTA cho in tập "Tình yêu thuở ấy" gồm 14 mẩu chuyện về chính cuộc đời mình.

     

    Mười năm cuối đời, mặc dù luôn đau ốm, ba lần ngã gãy xương chân, tai nghễnh nghãng, bà NTTA vẫn cặm cụi viết và cho in thêm 5 cuốn sách nữa (Hoài niệm, Tình đời tình thơ, Mãi mãi bên nhau, Góp nhặt cuối đời, Ơn sâu nghĩa trọng tình thâm).

    Bà từng viết rằng mình "không có tham vọng để lại danh tiếng trên văn đàn, chỉ mong để lại cho con cháu, bà con, bạn bè những kỷ niệm đáng ghi nhớ trong cuộc đời tôi"; nhưng "bằng nghệ thuật của sự chân thật, tràn đầy tình người trong từng con chữ" (Nguyễn Trọng Tạo), thơ NTTA đã có mặt trong nhiều hợp tuyển; nhiều truyện của NTTA đã được đăng trên nhiều báo và tạp chí.

    Con cháu bà đều đã thành đạt, đời sống khá giả, nhưng bà vẫn giữ nếp sống cần cù, giản dị, hằng ngày gom nhặt bao bì đã sử dụng giúp cho những người bán ve chai, hay lụi cụi gói chè Thái cho người bán lẻ để có thêm tiền giúp những người khó khăn, những em bé đánh giày lang thang trên hè phố...

    Suốt 4 năm (1989-1993), bác sĩ Đặng Văn Ấn - chồng bà - phải nằm liệt giường do tai biến mạch máu não, bà đã tận tụy săn sóc suốt ngày đêm, lúc rỗi thì làm thơ, đọc truyện, truyền niềm lạc quan cho ông.

    Trước đó, bác sĩ Đặng Văn Ấn là người hoạt động năng nổ, giao thiệp rộng, luôn vắng nhà. Nay, cận kề cửa tử, bà vẫn "chơi chữ" cho ông vui: "Trước đây, ngày vẫn THIẾU ANH/ Gần đây, ngày chẳng THIẾU ANH bao giờ..." và bà ao ước: "Em chẳng bao giờ phải THIẾU ANH". Nhưng không ai cưỡng lại được quy luật tạo hóa. Từ cuối năm 1993, bà mới thực sự là "Thiếu Anh"!

    Và hôm nay, một ngày đầu Xuân 2008, đến lượt bà. Thực ra, do ốm yếu, bị ngã nhiều lần, những năm qua bà đã chuẩn bị cho cuộc "ra đi" một cách thanh thản. Từ năm 2000, bà đã viết "Lời chào vĩnh biệt", sau một ngày nằm li bì:

    "Nam Tào đã gọi họ tên tôi/ Sắp phải ra đi vĩnh viễn rồi/ Nay lìa con cháu tuy đau xót/ Mai gặp người thân bớt ngậm ngùi/ Dẫu đi tình bạn luôn lưu luyến/ Dù ở duyên thơ vẫn miệt mài/ Chỉ mong đất nước mau cường thịnh/ Dân nghèo sớm được sống yên vui/ Thôi chào vĩnh biệt TA đi nhé/ Xin gửi tình thương đến mọi người".Những tình cảm đẹp đẽ này, bà NTTA đã giữ trọn trong suốt cuộc đời mình. Bà "ra đi" mà miệng như đang mỉm cười. Vì từ nay, "Thiếu Anh" đã luôn có "Anh" bên cạnh...

                                   Huế - Hà Nội, 1/2008


      Trung Sơn
    Avatar

    Kính gửi cô giáo Thu Hà.

    Tình cờ vào mạng lại thấy có blog của cô giáo giới thiệu cuốn sách của Mẹ tôi, tôi rất cảm động và không thể không viết thư cảm ơn cô giáo ngay được.

    Tôi cũng được biết cô giáo đã đưa bài giới thiệu của bác Nguyễn Lương Phán trên "Tuần VN" vào, nhưng không rõ cô giáo đã có cuốn sách đó chưa? và nếu cô có thời gian và thích đọc và cho tôi biết địa chỉ, tôi sẽ gửi tặng cô giáo một vài cuốn, vì mặc dù tôi in 1000  cuốn, nhưng trừ vài cuốn phát hành ở Huế (nơi có nhiều người biết và quan tâm đến "Tình đời Tình thơ" của Mẹ tôi, mà tôi không biết để tặng họ) thì hầu hết tôi đều để tặng họ hàng và bạn bè theo nguyện vọng của Mẹ tôi, nên có ai muốn tìm mua cũng không có bán ở các hiệu sách.

    Theo địa chỉ ghi trên blog, trường THCS Nguyễn Huy Tưởng, nơi cô làm việc, cũng không xa HN mấy, nên nếu tiện, khi nào có dịp qua HN xin mời cô quá bộ tới gia đình tôi chơi, để tôi tiện tặng sách. Địa chỉ gia đình tôi :21 Trần Bình Trọng, Hoàn Kiếm. Để tiện liên lạc, trước khi đến xin cô giáo gọi điện cho tôi (điện thoại bàn 04.3.8227540; di động 0904370433).

    Một lần nữa, xin chân thành cảm ơn cô giáo. Chúc cô giáo và gia đình luôn khỏe mạnh bình an. Chúc cô giáo dạy giỗ và đào tạo được thật nhiều học sinh chăm ngoan, giỏi giang, sống đầy "Tình đời, Tình thơ"

    Xin trân trọng chào cô giáo.

    Đặng văn Chương 

    Avatar
    Thầy Đặng Văn Chương Quý mến!
    Thật xúc động. Bà cụ nhà ta thật có phước vì có những người con hiếu thảo đến như vậy.
    Thầy Chương ơi! Bài thơ Chiếc nón Huế là một trong những bài thơ tôi thuộc từ ngày còn là sinh viên và vô cùng yêu thích nó. Những câu thơ cứ ngọt ngào trong tâm hồn tôi và nó gắn liền với một cái tên thật lạ : Nguyễn Thị Thiếu Anh. Bài thơ đã làm cho bà mẹ của thầy trẻ mãi với thời gian:
    "...Sung sướng cầm chiếc nón. Đội nghiêng nghiêng lên đầu.  Thướt tha hơi làm dáng. hèn thẹn... em bước mau.... Me cười: Ồ con me/.Dí dỏm học làm sang.Chỉ thiếu chiếc kiềng vàng. Con thành "cô gái Huế"..."
    Thấy biết không. Tôi vẫn luôn tưởng tượng về tác giả của bài thơ. Và với tôi đó là một thiếu nữ xinh đẹp nồng hậu. Tôi nay đã là một phụ nữ gần bốn mươi tuổi, vậy nhưng bà Thiếu Anh thì vẫn trẻ mãi như vậy. Tôi đã thật may mắn
    và xúc động khi đọc được bài viết về Bà. Và tôi đã thật may mắn khi được gặp thầy để có thể biết rõ hơn vè bà và còn được thầy tặng sách nữa.Chắc hẳn nó sẽ hơn nhiều các bài viết mà em chỉ copy trên mang.
     
    Tôi rất vui vì được găp thầy. Rất mong nhữn cuốn sách sẽ nhanh tớ trường. Chào thầy.
    Avatar

    Về cố bác sỹ Nguyễn Khắc Viện, bà Nguyễn Thị Bình – Nguyên Phó Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam đã từng nói:

    “Là người có nhiều kinh nghiệm tuyên truyền đối ngoại, Nguyễn Khắc Viện đã viết hàng loạt tác phẩm bằng tiếng Pháp, giới thiệu đất nước, lịch sử, nền văn hóa, truyền thống và con người Việt Nam, đặc biệt là giới thiệu cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân ta với đông đảo bạn bè thế giới.

    Là nhà khoa học, Nguyễn Khắc Viện đã có nhiều công trình nghiên cứu về phương pháp dưỡng sinh, về y học, về tâm lý học, về tâm bệnh lý trẻ em và đã chủ biên nhiều bộ từ điển chuyên ngành.

    Nguyễn Khắc Viện là học giả, nhà văn, nhà báo với nhiều cuốn sách và bài viết vừa đậm đà phong cách văn học, vừa mang tính chính luận sâu sắc và bản sắc dân tộc.

    Trong vốn trước tác đa dạng và phong phú đó của Nguyễn Khắc Viện, nhiều tác phẩm đã được bạn đọc trong và ngoài nước đánh giá cao, coi đó là những đóng góp có giá trị vào nền văn hóa, xứng đáng được lưu giữ lâu dài…”

    Trong lễ tưởng niệm bác sĩ Nguyễn Khắc Viện tại Paris, Tiến sĩ Sử học Charles Fourniau, Chủ tịch Hội Hữu nghị Pháp – Việt đã viết:

    “Ngay từ những phút đầu tiên, tôi nhận ra ngay đây sẽ là bậc thầy của tôi. Tôi may mắn được tiếp cận ông – một trong những trí tuệ sáng chói nổi bật nhất. Vốn văn hóa của ông, hay nói đúng ra là vốn các văn hóa của ông, bởi lẽ ông có đến ba bốn văn hóa, Việt Nam, Trung Hoa, Pháp… quả thật dường như là vô hạn…”

    Nhiều tác phẩm của bác sĩ Nguyễn Khắc Viện cho đến nay vẫn còn những giá trị lớn lao. Bất cứ đối tượng nào, từ người già, thanh niên đến trẻ em đều có thể thấy qua tác phẩm của ông bóng dáng một người bạn, một người thầy, một người ông với kiến thức uyên thâm và tấm lòng nhân ái.

    Bìa cuốn sách "Việt Nam - Một thiên lịch sử"

    Về một số vấn đề có tính thời sự, trong dịp tái bản cuốn Một đôi lời trước ngày đi xa một năm, ông đã viết: “… Mới hơn 10 năm mà nay nhớ lại nhiều việc, như là chuyện thời xa xưa, cả nước đã chuyển sang một thời đại mới. Nay cho in lại, xin cứ giữ nguyên bản, không sửa chữa, như là một vết tích của một thời, để cho bạn đọc ngày nay thấy một số người “xưa kia” suy nghĩ những gì… Thời thế thay đổi, không thể không thay đổi ý kiến, loại trừ một số sai lầm tư tưởng, nhưng điều không thể thay đổi là cái đạo lý làm người. Thức thời, chứ không phải cơ hội…”

    Với sự ngưỡng mộ và kính trọng đặc biệt sâu sắc với bác sĩ Nguyễn Khắc Viện, có được sự đồng ý và cộng tác của gia đình cố bác sĩ Nguyễn Khắc Viện, Công ty Cổ phần sách Thái Hà đưa ra giới thiệu với độc giả bộ gồm năm cuốn sách:

    Tâm tình đất nước: Bác sĩ Nguyễn Khắc Viện giúp người đọc có một chuyến “du lịch” qua những trang sách, đi khắp đất nước Việt Nam, “gặp gỡ” những con người, những nền văn hoá của các dân tộc. Cuốn sách cũng nói về những hồi ức của tác giả sau bao nhiêu năm xa Tổ quốc, được về lại nơi ông sinh ra và lớn lên.

    Đạo và đời: Thể hiện rõ nét ảnh hưởng sâu đậm của văn hóa phương Đông trong con người nhà văn hóa Nguyễn Khắc Viện. Qua tư duy phân tích của một nhà Tây học, tác giả bàn về đạo Nho với cái nhìn đầy sắc sảo.

    Việt Nam một thiên lịch sử: Cuốn sách là hình ảnh tổng quan, ngắn gọn về đất nước Việt Nam yêu quý với niềm tự hào là một thành viên của dân tộc đã có hơn 4 ngàn năm lịch sử thăng trầm và hào hùng.

    Nguyễn Khắc Viện – Chân dung và kỷ niệm: tập hợp các bài viết về tiểu sử và quá trình công tác của cố bác sĩ Nguyễn Khắc Viện, chân dung của ông hiện lên sinh động với nhiều góc nhìn, với những đánh giá của rất nhiều người đã gắn bó bên ông khi sinh thời.

    Tự truyện: Là những câu chuyện kể giản dị với những suy nghĩ rất riêng của bác sỹ Nguyễn Khắc Viện về những chặng đường đã qua, những điều gắn bó nhất trong cuộc sống của ông.

    Quả là toàn bộ tác phẩm của Nguyễn Khắc Viện, kể cả những đề tài “thời sự” đã qua như phong trào “hợp tác xã” hay “Liên Xô”… vẫn sáng rõ một “đạo lý” đẹp đẽ và chung thủy của một sĩ phu trung trực, hết lòng vì nước vì dân, nên đều có giá trị bổ sung kiến thức, bồi dưỡng tâm hồn cho nhiều thế hệ bạn đọc.

    • Nhật Quang (tổng hợp)
    Avatar

    Nhiều tác phẩm của bác sĩ Nguyễn Khắc Viện cho đến nay vẫn còn những giá trị lớn lao. Bất cứ đối tượng nào, từ người già, thanh niên đến trẻ em đều có thể thấy qua tác phẩm của ông bóng dáng một người bạn, một người thầy, một người ông với kiến thức uyên thâm và tấm lòng nhân ái.

    Nguyễn Khắc Viện: Một tài năng, một nhân cách!

    Ông chính là anh trai của bà Nguyễn Thị Thiếu Anh

    Avatar
    Thu Ha oi !
    Hom qua da ra buu dien gui sach cho Ha roi, nhung chan qua, lai quen chua de tang Ha. Lam the nao de sua sai bay gio ?
    Hom qua cung da gap bac Nguyen Luong Phan, nhung cung chua noi chuyen duoc nhieu vi luc ay dang co viec ban. Co hen bac ay dip khac se hau chuyen bac ay sau.
    Neu nhan duoc sach Ha bao cho biet nhe.
    Cam on Ha da dua tu lieu cua gia dinh ben ngoai toi len blog. Toi nghi, neu Ha doc sach, chac cung se quan tam den gia dinh ben noi toi vi nho cu noi cua toi (Hoang giap Dang Van Thuy) va ong ngoai toi (Hoang giap Nguyen Khac Niem- hoc tro cua cu Thuy) xe duyen ma Ba Me toi thanh doi lua day.
    A ! Ha da co bo Tuyen tap cua cau (que toi anh em cua me deu goi la cau) Nguyen Khac Vien ma Ha da dua len blog (gom 5 cuon) chua? Neu Ha muon doc, toi chi co the cho muon duoc thoi vi toi cung chi co mot bo.
    Chao Ha nhe !.
    Đặng văn Chương
     
    Gửi ý kiến